Duurzaamheidsproblemen nodigen ons uit om onze manier van leven als stedelijke samenleving in vraag te stellen en te vernieuwen.

Onze samenleving is afhankelijk van sociale organisaties en infrastructuren, waarvan sommige niet oneindig kunnen worden gehandhaafd om de aarde leefbaar te houden. We erven negatieve gemeenschappelijke goederen die de aarde en de duurzaamheid van onze eigen organisaties aantasten. Wat moeten we doen met deze zware erfenis die onze huidige levenswijze mogelijk maakt, maar die van anderen vernietigt en die van de toekomst bedreigt? Hoe kunnen we veranderen zonder deze erfenis frontaal aan te vallen, te ontvluchten of te verwaarlozen? Welke weg moeten we inslaan tussen het onhoudbare “business as usual” en een abrupte en onrechtvaardige stopzetting?

Onder duurzaamheid verstaan we het behoud van de leefbaarheid van de aarde.

Een duurzaamheidsprobleem aanpakken is iets anders dan een duurzaam alternatief voorstellen, een project in een duurzaam perspectief plaatsen of binnen het kader van een van de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen.

Een probleem van duurzaamheid heeft dus te maken met negatieve materiële of immateriële menselijke afhankelijkheden, in die zin dat ze onze samenlevingen opsluiten en vasthouden in strategieën, infrastructuren en bestaanswijzen die onhoudbaar zijn omdat ze de leefbaarheid van de aarde bedreigen.

Het Co-Create-programma nodigt uit om na te denken over wat er in een maatschappelijk systeem niet om een correctie of herstel vraagt, maar om een koerswijziging. De beoogde innovatie is een verandering van het maatschappelijk systeem, van de sociale organisatie waarvan de werking op lange termijn niet duurzaam is. Het zijn dus de transities, de koerswijzigingen die de Brusselse samenleving moet doorvoeren om duurzaam te zijn. De beoogde innovaties passen dus in het kader van ecologische transities en koerswijzigingen.

Het programma vraagt om innovatie in te bedden in een dynamiek van heroriëntatie. Het nodigt dus uit om na te denken over de noodzakelijke voorwaarden en heroriëntaties. Het gaat erom na te denken over het verband tussen de gewenste elementen en wat niet meer wenselijk is, de beoogde veranderingen, wat we moeten stoppen, de diepere oorzaken die de voorwaarden voor het ontstaan van gewenste toestanden in de weg staan. Het gaat er ook om na te denken over de manier waarop we rekening gaan houden met wat we eventueel moeten opgeven; wat moet worden ontmanteld, gesloten, herbestemd en wie daardoor zal worden getroffen. Het gaat er ook om de afhankelijkheidsrelaties, de gehechtheden, de behoeften en de manier waarop daarmee wordt omgegaan, te heroverwegen en te herconfigureren.

Hieronder stellen we daarom bronnen voor die de problematiek en de innovatie-intenties van het Co-Create-programma het beste beschrijven.

Deze twee werken vormen de basisteksten en kunnen vrij moeilijk te begrijpen zijn. Alexandre Monnin presenteert de belangrijkste concepten ervan in verschillende video’s die beschikbaar zijn op het internet.

This article is an eglish translaitoin and presents de mains concepts of negative commons.

Deze artikelen maken er gebruik van en bieden een meer geleidelijke introductie.